En Sıcak Konular

Mümtaz'er Türköne


Mümtaz'er Türköne
0 0 0000

Devlet tecrübesi



Libyalı muhalifler, Kaddafi'yi devirmek için gösterdikleri başarıyı, birlikte yaşayabilmek için gösterebilecekler mi? 'Özgürlük ve devrim' havası, onların kanını tutuşturdu.


Ellerine silahı aldılar ve hedefteki Kaddafi güçlerini yok etmeye giriştiler. Savaşı kazandılar. Ya sonrası? Öfkeyle, intikam duygusuyla ortak düşmanlarını yok eden kitleler, sular durulup birbirlerine bakmaya başladıkları zaman neler görecekler, neler hissedecekler ve neler yapacaklar? Gözlemciler, yönetimi ele alan Geçici Ulusal Konsey'in devlet tecrübesi olmadığını, bu yüzden ülkenin daha uzun süre sıkıntı çekeceğini söylüyorlar.

Suriye'de muhalifler Esed'in Baas yönetimini yıkma konusunda bile uzlaşamıyor. Esed eninde sonunda gidecek; peki ya gittikten sonra Suriye'de neler olacak?

Elbette bu karamsarlık o ülkelerde yaşayan halkların kabiliyet veya sağduyu eksikliklerinin eseri değil. Muhalifler devlet yönetiminden uzak tutulmuşlar. Tecrübe eksiklerinin sebebi bu. Ve dikta yönetimleri aralarına nifak tohumları ekerek onları yönetmişler. Yine de sonuç değişmiyor. Bu ülkelerde devlet nizamını tesis etmek ve huzuru bulmak çok zaman alacak ve beki de ağır bedeller ödenecek.

Devlet gücü bu toplumlarda zulüm ve baskı aracı olarak insanların karşısına çıktığı için, devletin tesis edilecek barışın yükünü sırtlayıp taşıması çok zor. Devlet bir toplumsal barış aracıdır. Varlık sebebi barışı sürdürmektir. Adaleti eksiksiz dağıtırsa, kimse kendi davasını görmeye kalkmaz; böylece insanlar huzur içinde birlikte yaşarlar.

Bölgemizde, 'bir barış aracı olarak devlet' tecrübesine en çok sahip olan toplum bizleriz. Altın bir çağ olarak hatırlanan uzun Osmanlı asırlarının hikmeti, kurulan ve sürdürülen devlet nizamıdır. Bu devlet nizamı, insanları barış ve adalet içinde yaşatmayı gaye edinir. Hak arayan, başı sıkışan gidip hakkını arayacak ve devlet kimsenin hakkını kimsede bırakmayacaktır. Çok geç tarihlerde, Yunan bağımsızlığından sonra, Yunan anakarasından Osmanlı topraklarına süren Rum göçünün sebebi, bu tarafta keyfiliği sınırlayan adil bir düzende yaşama ihtimaliydi. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Rus yönetimi altına giren Ermenilerin fırsat buldukça kaçıp Osmanlı'ya sığınmalarının sebebi de aynıdır. (H.A.Layard, Discoveries in the Ruins of Nineveh and Babylon, New York, 1853, s. 13-16)

Bir düzeni yıkmak, bir diktatörü devirmek için öfke ve şiddetin organize edilmesi yeterlidir. Şartlar uygunsa sonuç alınır. Ama insanları barış ve adalet içinde yaşatmak için akıl, uzlaşma ve tahammül gerekir. Batı medeniyeti, bugün rahatlıkla işlettikleri siyasî düzenleri ve uydukları kuralları büyük katliamlar ve acılarla geliştirdi. Tek bir örnek: Otuz Yıl Savaşları'nda Avrupa, nüfusunun üçte birini kaybetti.

Bizler zengin birikimimizi ve sahip olduğumuz geleneği, yakın tarih içinde güvenlikçi endişelere feda ettik. Askerî vesayet düzeni, silahın üstünlüğünü getirdiği için hukuk geri plana çekildi. 50 yıllık bir kesinti artık sona erdi. Bugün yeni bir anayasa yapma teşebbüsü, kadim birikimin yeniden kuvvet bulması için bir fırsat niteliği taşıyor. Uyacağınız ortak kurallar elbette geçmişten farklı olacak. Ama hepimizin vicdanını, adalet duygusunu tatmin edecek. Birlikte yaşamak, karşılıklı hak ve hukukumuza riayet etmek için bu kuralların yeterli olduklarına inanacağız.

Meclis Başkanı Cemil Çiçek'in çok dikkatli ve dengeli bir şekilde yürüttüğü yeni anayasa teşebbüsünü, bir arada yaşama kurallarının ortak mutabakatla yenilenmesi olarak görmemiz lâzım. Karşılıklı hak ve hukukumuzu, uyacağımız kuralları, devlete devredeceğimiz yetkileri yeniliyoruz. Devletimizle adeta nikâh tazeliyoruz. Devlet vatandaşları nezdinde yeniden meşruiyet kazanıyor.

Yeni anayasa çalışmaları, Kürt sorununun çözümü için de bir fırsat. Kürtlerin kendisinden razı olacakları bir devleti ortaya çıkartmak hepimizin görevi. Uzun bir tarihi devlet sahibi olarak yaşamanın avantajlarını seferber etmenin vakti. Yeni anayasa, bu devlet tecrübesini diriltmenin fırsatı.

zaman

Bu yazı 1,329 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 30 Eylül 2012 Bu sefer çözülecek mi?
    • 16 Eylül 2012 Din eğitiminde devlet tekeli kalkıyor
    • 14 Eylül 2012 Siyaset, artık dine alet edilmiyor!
    • 13 Eylül 2012 CHP, PKK ile müzakere yapabilir mi?
    • 9 Eylül 2012 Merkez Sağ'ın son noktası
    • 7 Eylül 2012 Başbakan sertleşmekte haklı mı?
    • 28 Ağustos 2012 Hükümet haklı çıktı
    • 26 Ağustos 2012 Kawa ve Ergenekon
    • 24 Ağustos 2012 Terör sorunu ayrışıyor
    • 17 Ağustos 2012 Hem şiddet üreten, hem barış isteyen bir örgüt
    • 16 Ağustos 2012 'Paralel devlet'in iflası
    • 12 Ağustos 2012 Kürt, Türk, Alevî ve Sünni olmak
    • 10 Ağustos 2012 Yangını kim söndürecek?
    • 5 Ağustos 2012 Ordulaşan partiler ve partileşen ordular
    • 22 Temmuz 2012 Davutoğlu haklı çıkarsa?
    • 17 Temmuz 2012 'Hücre yenilenmesi'
    • 29 Haziran 2012 ÖYM'leri kaldırması için hükümete yetki verdiniz mi?
    • 24 Haziran 2012 Türkiye savaşa girer mi?
    • 21 Haziran 2012 Teröre teslim olmak
    • 19 Haziran 2012 Çözüme yakın mıyız?

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    5,174 µs